Sigorta hukuku, sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmeleri ve bu sözleşmelerden doğan hak ve yükümlülükleri inceleyen, ticaret hukuku kapsamına giren bir özel hukuk dalıdır.
Sigorta hukuku, sosyal sigorta ve özel sigorta olmak üzere ikiye ayrılır. Sosyal sigorta, devlet tarafından kamu düzeninin ve toplum sağlığının sağlanmasına ilişkin konulardaki sigorta çeşitlerini konu alır. Özel sigorta ise, kanun ile yasaklanmayan her konuda yaptırılabilmesi mümkün olan sigortaları konu alır.
Hızla sanayileşme devamında zenginleşmeyi, zenginleşme de menkul ve gayrimenkul yatırımlarını ve malvarlığının atmasına sebep oldu. Şahısların sahip oldukları mal varlıklarını olası tehlikelere, afetlere, kazalara, yangınlara, su basması ve diğer risklere karşı koruma ihtiyacı ortaya çıktı. Bu korumayı sağlamak için risk taşıyıcıları dediğimiz sigorta şirketleri zamanla ortaya çıkıp yaygınlaştı.
Sigorta şirketleri risklerini üzerlerine aldıkları malın değeri üzerinden çeşitli risk ihtimallerini göz önüne alıp yaptıkları değerleme sonucunda riskin üzerlerine alınması için aylık, yıllık ve benzeri gibi belirli bir döneme ait siksi üzerlerine almak için aldıkları bedele sigorta primi denir.
Bir malı sigorta ettirirken, o mala gelebilecek hangi zararların sigorta ettirildiği, sigorta firmasının mali yapısı, uluslar arası sigorta firmaları ile risk paylaşım bağlantıları ve riskin gerçekleşmesi durumunda zararı giderim süresi ve şekli gibi bir çok önemli konu vardır. Riski sigorta ettirilmeden önce; hangi sigorta firmasının seçileceği, hangi risklerin ve hangi tazminat bedeli karşılığında sigorta ettirileceği ve riskin gerçekleşmesi durumumda sigorta şirketinden nelerin talep edileceği konularında, konusunda uzman ve tecrübeli bir avukattan hukuki yardım ve danışmanlık hizmeti alınması, bu hususta telafisi mümkün olmayacak zararların önüne geçilmesinde faydalı olacaktır.
Sigorta hukuku çerçevesinde izlenen ve davaya konu olabilen haller şunlardır:
Zarar ve Tazminat Sigortaları: Sigorta sözleşmeleri ile teminat altına alınan rizikonun getirmiş olduğu zarara karşılık tazmin etmeyi sağlayan sigorta türüdür. Yangın sigortası, kasko sigortası, hırsızlık sigortası, yer sarsıntısı, dolu veya hastalık sigortası zarara karşılık tazmin olanağı sağlamaktadır.
Can Sigortaları: İnsan hayatı ile ilgili konularda devreye giren can sigortaları;
Ölüm Hali Sigortası, Grup Hayat Sigortası, Maluliyet Sigortası, Ferdi Kaza Sigortası gibi türlere sahiptir. Mesuliyet Sigortası: Sigortalının vereceği zarara karşılık oluşan tazminatı karşılamaya yönelik sigorta türüdür. Üçüncü Şahıs Adli Mesuliyet Sigortası, Ürün Mesuliyet Sigortası ve Mesleksel Mesuliyet Sigortası bu türdendir.
Sigorta ettirenin sözleşmesinde yer alan maddelere göre borç ve yükümlülükler yerine getirilir. Dolayısıyla her iki tarafın da hakları sağlanmış olur. Kasko, havacılık ve deniz sigortası ile ilgili itilaf davaları, Trafik kazalarında maddi ve manevi tazminat davaları, Ferdi kazalara ilişkin davalar, Emeklilik sigortası, sağlık sigortası ve hayat sigortası kapsamında doğan alacak ve tazminat davaları, Sel, yangın, deprem vs. afetler neticesinde oluşan sigorta alacak ve tazminatların davaları, Sigorta sözleşmelerindeki yükümlülüklerin ihlalinden doğan davalar, Zarar sigortaları, zorunlu sorumluluk sigortalarından kaynaklanan ihtilaflar, Ödenmeyen sigorta primlerinin icra müdürlükleri ve mahkemeleri nezdinde icrası, Tazminat ve sigorta bedellerinin, zarar görenden tahsili şeklinde özetlenebilir.
Sigorta hukuku dahilinde sigortalı ve sigortacı arasındaki sözleşmelerin hazırlanması, sözleşmeye uyulup uyulmadığının denetlenmesi, kazalardan kaynaklı sigortalı ve sigortacı arasındaki itilafların çözülmesi, maddi ve manevi tazminatların takibi için sigorta avukatları profesyonel hizmet vermektedir.